g>Khớp gối kêu tạo thành tiếng khiến nhiều người lo sợ mình bị thoái hóa khớp. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào khớp gối kêu cũng là bệnh lý. Để hiểu hơn về vấn đề này, bạn hãy tham khảo bài viết sau.

Trong đời người ai cũng có thể từng nghe âm thanh nào đó phát ra từ các khớp, đặc biệt là khớp gối, nơi thường xuyên vận động co duỗi. Nhiều người lo ngại khi thấy tiêng kêu này phát ra nhưng để biết đó có phải là bệnh lý hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố đặc điểm của tiếng kêu khớp gối là gì, tuổi tác và các yếu tố khác.

Phân biệt các dạng khớp gối kêu và nguyên nhân khiến khớp gối kêu

Trong điều kiện bình thường

Nếu tiếng kêu khớp gối chỉ xuất hiện đơn lẻ và có những biểu hiện đau đớn đi kèm thì đó chỉ là một hiện tượng vật lý mà các nhà chuyên môn gọi là hiện tượng “khoang”. Hiểu đơn giản thế này, khớp nói chung và khớp gối nói riêng có cấu tạo như một khoang kín. Bên trong khoang kín đó có chứa nhiều bọt khí nhỏ lẫn trong dịch khớp. Khi chúng ta vận động, ổ khớp hình thành một vùng có áp lực cao, tại khớp gối xuất hiện tiếng kêu crắc chính là sản phẩm của quá trình các bọt khí nhỏ này thoát ra từ dịch khớp để cân bằng áp lực này và tạo ra tiếng crắc. Chúng cũng giống như hiện tượng trong turbine của máy bơm, chân vịt của tàu thuỷ,…

Nếu khớp gối kêu không kèm theo những triệu chứng đau đớn khác thì nó không đem lại hậu quả nghiêm trọng

Do đó, bình thường nếu khớp gối kêu không kèm theo những triệu chứng đau đớn khác thì nó không đem lại hậu quả nghiêm trọng gì.

Trong điều kiện có các triệu chứng bất thường

– Tiếng khớp gối kêu nghe lạch tạch: Khi tiếng khớp gối kêu phát ra không chỉ có crắc mà còn nghe tiếng lạch tạch, giống như tiếng nghiền chiếc bánh mì nướng thì đó là trường hợp cần phải theo dõi. Nó xảy ra ở vùng gối phía trước, dưới bánh chè do sự ma sát giữa hai lớp sụn khớp của mặt sau bánh chè và khe liên lồi cầu. Có thể tiếng kêu nghe khó chịu nhưng nó sẽ không bao giờ phát triển thành những tổn thương sụn khớp. Nếu nghe khớp gối kêu tiếng như vậy mà không đau, thì bạn cần phải theo dõi. Ngược lại, nếu đau thì phải đi thăm khám và chụp điện quang để phát hiện sớm bất thường ở khớp gối.

Tiếng khớp gối kêu nghe lạch tạch khó chịu nhưng nó sẽ không bao giờ phát triển thành những tổn thương sụn khớp

– Tiếng kêu kẹt khi tạo sức ép lên khớp gối: Thỉnh thoảng, khi đặt tay ở cả mặt ngoài và mặt trong khớp, sau đó nhún xuống sẽ tạo ra một tiếng kẹt thông thường do có sức ép lên mặt khớp. Hiện tượng này nếu không điều trị có thể hình thành những tổn thương sụn của lồi cầu và mâm chày.

– Tiếng crắc nhỏ: Tiếng crắc nhỏ thường nghe có thể dính đến lực ép của lồi cầu lên trên sụn chêm. Nếu hiện tượng này kèm theo đau đớn và có sự khác biệt so với bên còn lại thì cần phải chẩn đoán các thương tổn ở sụn chêm. Với người trẻ hay ở trẻ nhỏ, tiếng kêu crắc  xuất hiện cùng lúc với cảm giác gối trượt và nó có thể xuất hiện trở lại khi kéo duỗi gối hoàn toàn thì đó có thể là triệu chứng “Snapping knee”, một triệu chứng có liên quan đến sự bất thường của sụn chêm ngoài do phát triển sớm. Trong đó bất thường ở sụn chêm sẽ làm cho bờ dày lên, khi lồi cầu trượt trên nó tạo nên tiếng kêu.

– Tiếng kêu khớp gối nghe lạo xạo và đau: Ngoài những tiếng kêu trong các trường hợp kể trên, còn có một khả năng khác, nghiêm trọng hơn đó là bạn đã bị thoái hóa khớp gối nếu tiếng kêu khớp gối nghe lạo xạo và đau. Thường yếu tố tuổi tác chính là nguyên nhân gây bệnh. Có hai nhóm để bạn có thể nhận định bệnh của mình:

Tiếng kêu lạo xạo ở khớp có thể báo hiệu thoái khớp ở người già

+ Nhóm thứ nhất: Thường xuất hiện ở người tuổi trung niên trở lên. Trước nay không có dấu hiệu, đột nhiên nghe tiếng khớp gối kêu và đau. Đó là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng thoái hóa hư sụn khớp của khớp bánh chè đùi. Cơn đau sẽ xuất hiện khi: đi xuống cầu thang, co duỗi dập khớp gối, ngồi xổm, mang vác vật nặng… khiến người bệnh không thể duỗi thẳng gối và khớp gối có thể bị sưng gây đau, thậm chí nếu bị biến dạng lệch gối, người bệnh có thể phải đi khập khiễng.

+ Nhóm thứ hai: Xuất hiện ở những người sắp chạm ngưỡng trung niên hoặc trẻ hơn. Triệu chứng chung là từ nhỏ khi gập duỗi đầu gối đã có nghe tiếng khớp gối kêu lụp cụp nhưng không đau cho đến khi sụn chêm rách. Gặp dấu hiệu này có thể nghi là do tình trạng dị dạng bẩm sinh của sụn chêm gọi là sụn chêm hình đĩa (tỉ lệ người châu Á mắc bệnh khoảng 12%). Đối với những trường hợp này thường nội sọi để cắt sửa sụn chêm để đưa nó trở về lại hình dáng bình thường.

Các cách điều trị khi khớp gối kêu

Có thể khắc phục tình trạng khớp gối kêu có bằng nhiều cách và tùy vào từng mức độ nặng nhẹ hoặc tuổi tác.

Nếu với trường hợp khớp gối kêu là do thoái hóa, để trị bệnh cần kết hợp thuốc, tập vật lý trị liệu và hạn chế đi bộ cầu thang. Nếu sau khi điều trị vẫn không có kết quả sẽ chuyển sang giai đoạn phẫu thuật để bảo toàn khớp gối hoặc nếu quá nặng phải ghép sụn, thay khớp.

Phẫu thuật thay khớp gối toàn phần khi điều trị nhẹ không có kết quả

Tuy nhiên, thông thường có thể phục hồi chức năng của khớp gối và phòng bệnh khớp hiệu quả nếu bạn biết cách:

+ Duy trì trọng lượng cơ thể ở mức vừa phải, không để béo phì khiến khớp gối nhận áp lực quá tải;

+ Hạn chế việc leo cầu thang, ngồi xổm, ngồi xếp bằng hoặc mang vác quá sức;

+ Trong sinh hoạt và lao động luôn chọn tư thế đi, đứng, ngồi đúng cách và không bao giờ xoay gối đột ngột;

+ Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên với cường độ phù hợp;

Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên với cường độ phù hợp để tránh tổn thương khớp gối

+ Trước khi tham gia các bộ môn như chạy bộ, đá banh, bơi lội,… phải khởi động thật kỹ để các khớp xương để tránh tăng áp lực đột ngột, gây hại đến khớp.

+ Cuối cùng, không quên bổ sung thêm những dưỡng chất giúp cho xương chắc khỏe, tránh nguy cơ loãng xương, gãy xương gây tổn thương khớp. Tốt nhất nên ăn thêm các món xương hầm, các món ăn giàu can-xi, vitamin D và vitamin C để vừa hỗ trợ xương có thêm dưỡng chất vừa giúp toàn bộ cơ thể chống lại quá trình ôxy hóa nhằm làm giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp xương mãn tính.

Hải Yến