g>Thoái hóa khớp háng là một trong những bệnh khớp phổ biến và được cảnh báo với những hậu quả xấu khôn lường nếu không điều trị kịp thời.

Theo thống kê, riêng tại Mỹ có khoảng 10 triệu người mắc bệnh thoái hóa khớp háng hàng năm. Trong đó, phụ nữ bị thoái hóa khớp háng nhiều hơn so với nam giới, chiếm khoảng 2/3 số ca bệnh.

Phụ nữ bị thoái hóa khớp háng nhiều hơn so với nam giới, chiếm khoảng 2/3 số ca bệnh

Thoái hóa khớp háng là bệnh rất dễ gặp ở người trưởng thành và đặc biệt là người cao tuổi. Bệnh gây đau đớn, tê buốt và cử động rất khó khăn. Nó khiến người bệnh ngay cả chuyện đứng lên ngồi xuống cũng không thể làm được bình thường như những người khác. Bệnh có nguy cơ tiến triển nặng nếu không được điều trị sớm, gây lệch khớp, cong khớp và thậm chí tàn phế. Ngoài ra còn có một sự thật phũ phàng rằng người bệnh thoái hóa khớp háng sẽ luôn phải sống chung với đau đớn cả đời.

Các dạng thoái hóa khớp háng

Thoái hóa khớp háng là dạng thoái hóa khớp gây đau đớn và biến đổi cấu trúc của khớp một cách nặng nề. Nó được phân ra làm 2 loại: thoái hoá nguyên phát và thoái hoá thứ phát.

Các dạng thoái hóa khớp háng

Thoái hoá khớp háng nguyên phát: Thường xảy ra do quá trình thoái hoá tự nhiên của cơ thể, do đó không khó hiểu khi nó chiếm đến 50% số ca bệnh và thường người bệnh trong độ tuổi 60 trở lên.

Thoái hoá khớp háng thứ phát: Do bất thường về cấu tạo của háng và chi dưới, di chứng từ sau các chấn thương hoặc biến chứng của bệnh lý nghiêm trọng như tiểu đường, gout, viêm khớp do bệnh ưa chảy máu, bệnh huyết sắc tố, bệnh khớp do nội tiết như tuyến cận giáp … Nhìn chung, loại này được chia ra làm 3 dạng:

+ Thoái hoá khớp háng sau chấn thương: Các tai nạn gây chấn thương khớp háng như trật khớp háng, gãy cổ xương đùi hoặc vỡ ổ cối.

+ Thoái hoá khớp háng sau biến dạng mắc phải: Sau hoại tử vô khuẩn chỏm xương đùi hoặc Coxa Plana.

+ Thoái hoá khớp háng trên nền dị dạng cũ: Cái được gọi là nền dị dạng cũ có thể kể đến như: trật khớp háng, thiểu sản khớp háng, thấp khớp, viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp do lao, mủ…

Nguyên nhân của thoái hóa khớp háng

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh thoái hóa khớp háng. Có thể căn cứ trên mỗi loại thoái hóa khớp háng kể trên để biết nguyên nhân dẫn đến bệnh thoái hóa khớp háng là gì. Nhưng ngoài những nguyên nhân đó ra, còn có một số trường hợp thoái hóa khớp háng là do bẩm sinh, ở khớp háng hoặc chi dưới của người bệnh đã có cấu tạo bất thường.

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh thoái hóa khớp háng, trong đó có cả chứng bệnh bẩm sinh

Riêng với chứng sai khớp bẩm sinh, có thể gặp nhiều nhất ở những người châu Âu ( chiếm 1- 3% dân số, nữ chiếm 60%); Chứng chỏm khớp dẹt, một hậu quả của loạn sản sụn xương đầu xương đùi (Bệnh Legg – Perthes – Calvé ); Chứng ổ cối lồi vào sâu; Chứng chân thấp cao, khoèo bàn chân.

Triệu chứng của thoái hóa khớp háng

Cũng giống như những loại thoái hóa khớp khác, thoái hóa khớp háng gây đau đớn cho người bệnh không kém nhưng vị trí đau lại phân biệt rất rõ với các cơn đau ở: vùng bẹn, sau lan xuống đến đùi, tăng nặng khi cử động hoặc lặp đi lặp lại một tư thế như hoặc chỉ có ngồi, hoặc chỉ có đứng.

Mỗi khi đi bộ hay co duỗi đùi háng, người bệnh sẽ có cảm giác đau mỏi và tê cứng. Bệnh càng nặng hơn, các cơn đau nhói sẽ càng khó chịu mỗi lúc người bệnh dạng chân, đổi tư thế ngồi sang nằm hoặc gập người và xoay hông. Bệnh sẽ càng hành hạ hơn mỗi khi trở trời lạnh.

Thoái hóa khớp háng gây đau đớn cho người bệnh với các cơn đau ở vùng bẹn, sau lan đến đùi

Nhìn chung, có thể hình dung các triệu chứng của thoái hóa khớp háng trong 3 dấu hiệu sau:

– Đau nhức: Cơn đau do thoái hóa khớp háng có tính chất cơ học, đi lại càng nhiều càng đau, cơn đau tăng dần theo thời gian và không phân biệt ngày hay đêm. Vị trí đau thường tập trung ở mặt trước đùi, nếp gấp ở bẹn, sau đó lan xuống trong đùi, ra tận khớp gối, sau mông và thậm chí đau cả vùng mấu chuyển xương đùi.

– Giảm biên độ vận động khớp háng: Khả năng vận động của khớp háng giảm hẳn và ngày càng tăng, gây khó khăn cho những việc sinh hoạt thường ngày như đi vệ sinh, ngồi xổm, buộc dây giày, nhặt chùm chìa khóa…

–  Động tác cử động háng bị hạn chế: Chỉ động tác gấp háng là tốt, còn những động tác khác như dạng, khép háng, nhất là xoay háng đều có dấu hiệu bị thoái hóa.

Về sau, khi bệnh tăng mức độ nặng, những cơn đau sẽ liên tiếp xuất hiện dồn dập, nhất là vào buổi sáng khi mới thức dậy và lúc về chiều tối.

Biến chứng xấu của thoái hóa khớp háng

Nếu được chẩn đoán và điều trị sớm, thoái hóa khớp háng có thể chậm lại, giúp người bệnh giảm đau và sớm trở lại với sinh hoạt bình thường.

Tuy nhiên, nếu phát hiện và can thiệp điều trị muộn, những biến chứng sẽ rất bất lợi cho người bệnh. Ngoài việc phải sống chung với đau, nhức khớp thường xuyên, người bệnh còn có thể bị cứng khớp háng ngay cả khi lười vận động. Một khi chỏm khớp đã biến dạng thì người bệnh cũng không thể đi lại và đứng ngồi do các gai xương bám đầy khớp, chặn hết mọi vận động. Ngoài ra, thoái hóa khớp còn có thể người bệnh mất khả năng gập người, xoay người hoặc dạng háng và đồng thời bị teo vùng cơ bên thoái hóa khớp háng

Điều trị thoái hóa khớp háng

Chúng ta không thể đảo ngược khả năng tăng nặng của bệnh nhưng lại có thể điều trị thoái hóa khớp háng để giảm đau, khôi phục chức năng khớp và nhờ đó làm bệnh chậm tiến triển hơn theo hướng tích cực. Các phương pháp điều trị thoái hóa khớp háng gồm:

Điều trị thoái hóa khớp háng theo Tây y:

Dùng phương pháp nội khoa với các can thiệp:

Điều trị nội khoa trong trường hợp nhẹ với bệnh thoái hóa khớp háng

  • Giảm cân, hạn chế vận động nặng hoặc đi lại nhiều nhằm tạo điều kiện để khớp háng được nghỉ ngơi
  • Kết hợp tập vật lý trị liệu theo đúng liệu trình của các chuyên gia đề ra, kết hợp với các môn thể thao nhẹ nhàng như đạp xe tại chỗ hoặc tập aerobic dưới nước…
  • Dùng thuốc giảm đau chống viêm không steroids
  • Để người bệnh được nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc
  • Sử dụng gậy khi đau nhiều để tránh gây áp lực lên khớp háng.

Lưu ý, nếu điều trị nội khoa không đem lại hiệu quả, các bác sĩ sẽ hội chẩn và chỉ định phẫu thuật nếu thấy cần thiết.

Can thiệp bằng phẫu thuật:

Đây là giải pháp dùng khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, tức dù nghỉ ngơi hay ngủ nghỉ ngày đêm bệnh nhân vẫn đau đớn hoặc chụp X-quang thấy chỏm xương đùi đã biến dạng. Trong các can thiệp phẫu thuật thì thay toàn bộ khớp háng là phổ biến hơn cả. Nó có thể giúp người bệnh mau chóng thoát khỏi đau đớn và sớm trở lại với những sinh hoạt bình thường. Ngoài ra, còn có các can thiệp phẫu thuật khác là đục xương sửa trục xương đùi, khung chậu, ghép xương ổ cối. Giải pháp này được tiến hành khi thoái hoá khớp háng chưa chuyển biến nặng do nguyên nhân thiểu sản hoặc bán trật khớp háng.

Các bước tiến hành thay khớp háng

Sau phẫu thuật thay khớp háng, việc tập phục hồi chức năng cũng rất quan trọng vì nó góp phần giúp người bệnh chóng lấy lại biên độ khớp, riêng với tình trang teo cơ cũng được phục hồi nhanh hơn.

Tóm lại, nguyên tắc chữa trị theo Tây y là dành tạo điều kiện cho người bệnh được nghỉ ngơi và hạn chế đi lại. Nếu người bệnh đang bị béo phì, cần phải áp dụng các phương pháp giảm cân, ăn kiêng hợp lý, kết hợp với các bài tập luyện đúng kỹ thuật. Nếu được chỉ định tập vật lý liệu pháp phải có hướng dẫn của chuyên gia và tập theo đúng liệu trình. Cuối cùng, thuốc giảm đau và thuốc tái tạo sụn khớp không phải là thuốc có thể áp dụng cho tất cả bệnh nhân thoái hóa khớp háng. Do đó phải uống thuốc theo đơn chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Điều trị thoái hóa khớp háng theo Đông y:

Đông y sử dụng các loại thảo dược quý có tác dụng trừ thấp, giảm đau, tán hàn, khu phong, thông kinh lạc… để điều trị các loại thoái hóa khớp nói chung và thoái hóa khớp háng nói riêng. Đơn cử một số bài thuốc đặc trị với các loại thảo dược sau:

Đông y sử dụng các loại thảo dược quý có tác dụng trừ thấp, giảm đau, tán hàn, khu phong,… để điều trị các loại thoái hóa khớp háng

Bài thuốc 1: Phòng phong, xuyên quy, tơ hồng xanh, gối hạc, ngưu tất, đỗ trọng, vương cốt đằng,… dùng để trừ thấp, giảm đau, sơ thông kinh lạc… rất công hiệu trong việc điều trị thoái hoá khớp háng.

Bài thuốc 2: Bách bộ, bồ công anh, hoàng kỳ, xích đồng, hạnh phúc, cà gai, cành sung, ba kích… dùng với công dụng tăng chức năng thận, giải độc, trừ thấp, ích tủy sinh huyết, mạnh gân cốt và tăng sức đề kháng trong cơ thể. Do đó, bài thuốc này rất thích hợp để phòng bệnh tái phát trở lại.

Bài thuốc 3: Sài đất, vồ công anh, diệp hạ châu, kim ngân cành, hạ khô thảo,… có tác dụng bổ gan, thanh nhiệt, giải độc, giảm đau, giảm phù nề, tiêu viêm sưng, dưỡng huyết. Ngoài ra, công dụng của bài thuốc này còn giúp tái tạo sụn khớp, kích thích chất nhờn ở ổ khớp tăng tiết nhiều hơn. Nhờ đó sẽ làm chậm lại quá trình thoái hóa khớp háng.

Bài thuốc 4: Trần bì, đẳng sâm, bạch truật, bạch thược, phụ tử, quế chi, phục linh, hoàng kỳ, ý dĩ nhân và một số dược liệu khác. Bài thuốc này có công dụng giải can tỳ, bổ can thận, kiện tỳ tiêu thực, tăng cường chức năng của tỳ vị, chức năng đại tràng. Dùng bài thuốc này để tăng khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng nạp vào nhằm nâng cao hiệu quả điều trị bệnh thoái hoá khớp háng.

Mong rằng thông tin về thoái hóa khớp háng và cách điều trị bệnh thoái hóa khớp háng trên đây sẽ giúp bạn có được sự lựa chọn phù hợp nhất để mau chóng thoát khỏi những hành hạ đau đớn của bệnh nhé!

Hải Yến